Goed kunnen zien is een van de belangrijkste voorwaarden om veilig auto te rijden. Verkeersborden op tijd lezen, een fietser in uw ooghoek opmerken, reageren op remverlichting: het vraagt om scherp zicht. Bij een rijbewijskeuring wordt uw gezichtsvermogen daarom altijd getest. Maar welke eisen gelden er precies? En wat als u een bril draagt of een oogaandoening heeft?
Wanneer krijgt u te maken met een oogtest?
Niet iedereen die zijn rijbewijs verlengt, hoeft langs een oogarts. De oogtest maakt wel standaard deel uit van de 75+ rijbewijskeuring. De keuringsarts controleert dan uw gezichtsscherpte als onderdeel van het algemene onderzoek.
In een aantal situaties kan het CBR u ook gericht doorverwijzen naar een oogarts voor een uitgebreider onderzoek. Dat gebeurt wanneer u op de Gezondheidsverklaring aangeeft dat u problemen heeft met uw zicht, wanneer de keuringsarts een afwijking constateert, of wanneer u een bekende oogaandoening heeft zoals glaucoom, staar of maculadegeneratie.
De twee onderdelen: gezichtsscherpte en gezichtsveld
Bij de oogtest rijbewijskeuring worden twee dingen gemeten: hoe scherp u ziet (gezichtsscherpte, ook wel visus genoemd) en hoe breed uw blikveld is (het gezichtsveld). Beide zijn vastgelegd in de Regeling eisen geschiktheid 2000.
Gezichtsscherpte (visus)
De gezichtsscherpte geeft aan hoe goed u op afstand details kunt waarnemen, bijvoorbeeld letters op een bord. Een normaal zicht ligt tussen 0,8 en 1,5. De minimumeis voor het gewone autorijbewijs (categorie B) is een visus van 0,5 met beide ogen samen. Het maakt niet uit of u die 0,5 haalt met uw blote ogen of met een bril of contactlenzen.
Zit u net onder de grens? Bij een visus van 0,4 kunt u in sommige gevallen toch rijgeschikt worden verklaard, mits er geen andere oogproblemen spelen. Het CBR kan dan een rijtest inplannen om te beoordelen of u in de praktijk veilig genoeg rijdt.
Voor het groot rijbewijs (C en D) gelden strengere normen. Uw beste oog moet minimaal 0,8 halen en het slechtste oog minimaal 0,1.
Gezichtsveld
Het gezichtsveld is alles wat u waarneemt zonder uw hoofd of ogen te bewegen: uw ooghoeken, boven en onder. Dit is uw waarschuwingssysteem in het verkeer. Een fietser die van rechts komt of een kind dat achter een geparkeerde auto vandaan stapt, ziet u allereerst in uw perifere zicht.
De eisen voor rijbewijs B zijn als volgt: het horizontale gezichtsveld moet minimaal 120 graden breed zijn, het verticale gezichtsveld minimaal 40 graden (20 graden naar boven en 20 naar beneden). In het centrale deel van het gezichtsveld mogen geen defecten zitten, zoals blinde vlekken.
Voor het groot rijbewijs liggen de eisen hoger: horizontaal minimaal 160 graden, verticaal minimaal 30 graden naar boven en naar beneden.
Bril of contactlenzen: mag dat?
Ja, absoluut. Als u met een bril of contactlenzen aan de minimale visuseisen voldoet, bent u gewoon rijgeschikt. Op uw rijbewijs komt dan code 01 te staan, wat betekent dat u verplicht bent om tijdens het rijden uw bril of lenzen te dragen. De sterkte van uw bril of lenzen is niet begrensd: elke correctie is toegestaan zolang u de minimumwaarden haalt en de hulpmiddelen goed verdraagt.
Praktische tip: neem uw bril en eventuele reservebril mee naar de keuring. Draagt u contactlenzen? Neem dan ook de verpakking of een kaartje met de sterktes mee, zodat de arts dit kan noteren.
Wat als u maar met een oog ziet?
Ziet u met een oog aanzienlijk minder of helemaal niet? Dan geldt de visuseis van 0,5 voor het functionerende oog. Bent u het zicht in een oog recent kwijtgeraakt, dan schrijft het CBR een aanpassingsperiode van minimaal drie maanden voor. Gedurende die tijd mag u niet rijden. Na die periode beoordeelt een oogarts of u voldoende compenseert.
Voor het groot rijbewijs zijn twee functionerende ogen in principe vereist. Uitzonderingen bestaan alleen voor chauffeurs die al een C- of D-rijbewijs hebben, en vragen om een werkgeversverklaring en een positieve rijtest.
Veelvoorkomende oogaandoeningen en uw rijbewijs
Een oogaandoening betekent niet automatisch dat u uw rijbewijs kwijtraakt. Veel aandoeningen zijn behandelbaar of stabiel genoeg om veilig te blijven rijden.
Staar (cataract): verslechtert het zicht geleidelijk, vooral bij tegenlicht. Na een operatie herstelt het zicht doorgaans goed.
Glaucoom: tast het perifere gezichtsveld aan. Met medicatie is glaucoom vaak te stabiliseren. Het CBR beoordeelt per geval of het resterende gezichtsveld voldoet.
Maculadegeneratie: tast het centrale zicht aan. Zolang uw visus boven de 0,5 blijft, kunt u rijgeschikt worden verklaard.
Dubbelzien (diplopie): bij voortdurend dubbelzien bent u ongeschikt. Na een aanpassingsperiode van drie maanden en een positief oogartsenrapport kan het CBR opnieuw beoordelen.
Lees meer in ons overzicht van veelvoorkomende medische aandoeningen bij rijbewijskeuringen.
Zo bereidt u zich voor op de oogtest
Een goede voorbereiding voorkomt onnodig oponthoud.
Neem een recente oogmeting mee. Een meting door een opticien of optometrist, niet ouder dan drie maanden, helpt de keuringsarts om uw visus snel vast te stellen. Dit kan een onnodige doorverwijzing naar de oogarts voorkomen.
Zorg dat uw bril of lenzen up-to-date zijn. Is uw brilsterkte al een tijd niet gecontroleerd? Maak dan voor de keuring een afspraak bij de opticien. Een verouderde bril kan het verschil maken.
Houd rekening met pupilverwijdende druppels. Bij een oogarts krijgt u waarschijnlijk pupilverwijdende druppels. Na het onderzoek ziet u tijdelijk wazig. Rijd dus niet zelf naar de oogarts.
Slaap goed de nacht ervoor. Vermoeidheid beïnvloedt uw zicht. Uitgeruste ogen presteren beter bij een visustest.
Wat gebeurt er na de oogtest?
De keuringsarts of oogarts legt de resultaten vast en stuurt het verslag naar het CBR. Drie uitkomsten zijn mogelijk: u bent rijgeschikt (eventueel met een brilcode op het rijbewijs), u krijgt een beperkte goedkeuring (bijvoorbeeld alleen rijden bij daglicht), of u wordt ongeschikt verklaard. Bij een ongeschiktheidsverklaring kunt u bezwaar maken of een nieuwe keuring aanvragen.
Plan uw keuring op tijd
Wacht niet tot het laatste moment. Eventuele doorverwijzing naar een oogarts voegt weken toe aan de doorlooptijd.
Bij VoorKeur kunt u snel terecht voor uw 75+ rijbewijskeuring op een locatie door heel Nederland. Onze artsen werken met ZorgDomein, zodat uw verslag direct digitaal bij het CBR terechtkomt.
Bekijk welke keuringslocatie bij u in de buurt beschikbaar is en plan vandaag nog uw afspraak.
